Sprint 7 · Methodes & self  ·  US4: Beslissende methodes

Als developer, wil ik dat een methode zelf ongeldige aanroepen weigert en vragen kan beantwoorden met True of False, zodat de data van een object nooit in een onmogelijke toestand komt.

Taak 1: De methode die 'nee' zegt

Een goed object laat niet alles toe. Je leert een methode schrijven die een ongeldige aanroep weigert en met True of False terugmeldt of het gelukt is.

Een guard in een methode

Een object moet zichzelf beschermen. Een tank van 100 liter kan geen 150 liter bevatten. Zonder bewaker kan iemand van buiten dat toch doen:

class Tank:
    def __init__(self, capacity):
        self.capacity = capacity
        self.level = 0

    def fill(self, amount):
        self.level += amount        # geen controle!


tank = Tank(100)
tank.fill(150)
print(tank.level)     # 150 - onmogelijk: de tank is maar 100 groot

De oplossing: de methode zegt nee. Hij controleert eerst en stopt met return False als er iets niet klopt. Zo'n controle heet een guard (bewaker). Je kent dit al van guard clauses in sprint 2. Nu zit de guard in de methode van het object.

class Tank:
    def __init__(self, capacity):
        self.capacity = capacity
        self.level = 0

    def fill(self, amount):
        if amount <= 0:                            # bewaker 1: onzinnige waarde
            return False
        if self.level + amount > self.capacity:    # bewaker 2: past niet meer
            return False
        self.level += amount                       # pas nu veranderen
        return True
Eerst controleren, dan veranderen. Weigert de methode? Dan blijft het object precies zoals het was. True betekent: gelukt. False betekent: geweigerd.

Zie de bewakers werken

>>> Oefenomgeving: Python REPL Simulator

Vul de tank en kijk wanneer hij nee zegt.

  1. tank = Tank(100)
  2. tank.fill(60) — wat geeft de methode terug?
  3. tank.level
  4. tank.fill(50) — past dit?
  5. tank.level — is er iets veranderd?
  6. tank.fill(-5) — en een negatieve waarde?
  7. ok = tank.fill(30) — bewaar het antwoord.
  8. ok
  9. tank.level
Python 3.11 REPL Simulator · typ een commando en druk op Enter. # class Tank: # def __init__(self, capacity): self.capacity = capacity; self.level = 0 # def fill(self, amount): geeft False als amount <= 0 of als het niet past
>>> 
🧩

Jouw opdracht: BankAccount.deposit() en withdraw()

Je bouwt de kern van een bankrekening. De rekening beschermt zijn eigen saldo: het wordt nooit negatief en een bedrag van nul of minder wordt geweigerd.

  1. Maak een class BankAccount met __init__(self, owner, balance=0) en de attributen self.owner en self.balance.
  2. Schrijf deposit(self, amount). Een bedrag van nul of minder wordt geweigerd. Anders komt het bedrag bij het saldo. De methode geeft True of False terug.
  3. Schrijf withdraw(self, amount). Weiger een bedrag van nul of minder, en weiger een bedrag dat groter is dan het saldo. Anders gaat het bedrag van het saldo af. Geef weer True of False terug.
  4. Maak account = BankAccount("Sam", 100) en roep achter elkaar aan: withdraw(30), withdraw(500), withdraw(-5), deposit(0) en deposit(25). Print na elke aanroep het antwoord én het saldo.
  5. Schrijf in commentaar op: waarom verandert er niets aan het saldo als een methode False geeft?

Acceptatiecriteria

  • withdraw(30) geeft True en het saldo is 70.
  • withdraw(500) en withdraw(-5) geven False en het saldo blijft 70.
  • deposit(0) geeft False; deposit(25) geeft True en het saldo is 95.
  • Beide methodes gebruiken return (geen print voor het antwoord) en controleren vóór ze het saldo aanpassen.