Taak 1: Pijn: type conversie crasht

Tot nu toe crasht jouw code abrupt als iets fout gaat. Nu ga je leren exceptions af te vangen (proberen en voorkomen dat het crasht).

Een exception is een fout die Python opwerpt. De meest voorkomende:

# ValueError — fout type/waarde
int("vijftig")      # ValueError!

# KeyError — sleutel niet in dictionary
d = {"x": 10}
d["y"]            # KeyError!

# IndexError — index buiten bereik
lst = [1, 2, 3]
lst[10]             # IndexError!

De probleem: code stopt zonder controle

temp_str = "invalid"
temp = int(temp_str)
print(f"Temp: {temp}")
# ValueError!
# Script stopt.

try:
    temp = int(temp_str)
except ValueError:
    print("Ongeldig getal!")
    temp = 0
print(f"Temp: {temp}")

De oplossing: try/except

try:
    value = int("vijftig")  # Dit gaat fout
except ValueError:
    print("Fout: je invoer is geen getal!")
    value = 0

print(f"Waarde: {value}")  # Voert altijd uit

Interactieve demo: met en zonder try/except

Veelvoorkomende exceptions

ValueError: De waarde is van het juiste type, maar de inhoud is ongeldig.

int("abc")       # ValueError — string is geen getal
float("1.2.3")  # ValueError — invalid float

KeyError: De sleutel bestaat niet in het dictionary.

config = {"host": "localhost"}
config["port"]   # KeyError — 'port' bestaat niet

IndexError: Je vraagt een index aan die niet bestaat in de list.

items = ["a", "b", "c"]
items[10]        # IndexError — index 10 bestaat niet

TypeError: De operatie werkt niet met dit type.

"hello" + 42     # TypeError — string + int gaat niet
[1, 2, 3] * "x" # TypeError — list * string gaat niet

Try/except: syntaxis en flow

try:
    # Code die fout kan gaan
    value = int(user_input)
except ValueError:
    # Wordt uitgevoerd ALS ValueError optreedt
    print("Ongeldige invoer!")
    value = 0
# Code HIER voert altijd uit, of exception optrad of niet

Meerdere exception-types afvangen

try:
    data = config["temperature"]
    temp = float(data)
except KeyError:
    print("Sleutel 'temperature' niet gevonden")
except ValueError:
    print("Temperatuur is geen getal")

# Of beide in één except (minder nauwkeurig):
try:
    ...
except (KeyError, ValueError):
    print("Wat ging er fout")

Veelgemaakte fouten

Fout 1: Te breed exception-afvangen

except Exception:
    print("Iets ging fout")
# ❌ Verbergt álles — bug in jouw eigen code wordt gemaskeerd

# Beter:
except ValueError:
    print("Invoer was ongeldig")

Fout 2: Fouten stilzwijgend negeren

try:
    value = int(user_input)
except ValueError:
    pass  # ❌ Niets doen — je weet niet dat fout optrad

# Beter:
except ValueError:
    print("Fout: ongeldig getal")
    value = 0

Interactieve demo